Haar – Kathleen Vereecken

“Haar” vertelt het verhaal van een gezin met drie dochters. We volgen ze van de zomer waarin moeder Lena overlijdt, tot de dag waarop vader Ivo sterft. Hoewel de vader ook een stem krijgt in het boek, is het vooral een boek van en over vrouwen. Over de vragen die zij zich stellen (kan ik een goeie moeder zijn?, bijvoorbeeld), over de dingen waar ze mee worstelen en over hoe ze met elkaar omgaan. Haar - Kathleen Vereecken

De zussen lijken weinig op elkaar. De jongste zus, Hanna, weet vaak niet van welk hout pijlen te maken en verliest zich in esoterie. De middelste zus Catherine is meer evenwichtig en is kunstzinnig aangelegd. De oudste, Suzanne, wordt voorgesteld als eerder rationeel. Ze zijn heel verschillend, maar wat hen verbindt is dat ze alledrie de nodige tegenslagen te verwerken krijgen.

De titel van het boek verwijst naar de vraag waarom schijnbaar vele vrouwen voor een kort kapsel kiezen op een gegeven moment in hun leven. Lang geleden las ik in EOS Magazine waarom dat zo is (*) en ik heb het altijd onthouden, omdat ik het zo opmerkelijk vond. Doorheen het boek speelt de schrijfster met dit gegeven:

Er was alleen maar de vraag. Zouden zij straks hun haren afknippen, zoals alle vrouwen vroeg of laat leken te doen? Omdat ze getrouwd waren. Omdat ze kinderen kregen. Omdat het ware leven geen frivoliteiten verdroeg. Omdat ze meisje af waren, en de wereld dat mocht zien. Hij zag het in zijn familie, in hun vriendenkring, op straat, overal.

Kathleen Vereecken weet hoe ze haar lezers kan boeien. Ze schrijft heel vlot; ze hoeft niet onder te doen voor – pakweg – Griet Op de Beeck. Het leven is vallen en weer opstaan, zo lijkt ze ons te vertellen. En ze doet dat op een ingehouden manier, zonder bombarie. Dat vond ik heel mooi. Het geheim van vader Ivo helpt om de spanning er in te houden, maar zonder had ik het zeker even snel uitgelezen.

(*) Antropologen hebben vastgesteld dat veel vrouwen, onafhankelijk van hun culturele achtergrond, hun haren kort knippen nadat hun kinderwens vervuld is. Lange haren zijn een teken van jeugd en vruchtbaarheid. Je haar kort knippen is dus als het ware aan je omgeving duidelijk maken dat de periode van voortplanting voorbij is.

Blijven ademhalen – Hedi de Vree

Ondertussen heb ik al anderhalf jaar de yogamicrobe te pakken. Toen ik dit boekje over yoga zag liggen in de bib, was ik in eerste instantie niet geneigd om het mee te nemen. De ondertitel – “Wat yoga mij over liefde, verdriet en het leven leerde” – deed me vrezen voor een zweverig relaas over herwonnen levensvreugd. Maar mijn nieuwsgierigheid won het uiteindelijk van mijn achterdocht. Wie weet vielen er dingen te rapen die ik zelf nog niet had ontdekt.blijven ademhalen

Elk hoofdstuk in het boek is als het ware een les die de auteur heeft geleerd. Zo vertelt ze hoe ze minder angstig is geworden door de oefeningen op haar mat. Dat op je ademhaling letten er niet alleen voor zorgt dat je een lastige yogapose kan aanhouden, maar je ook door lastige momenten in het dagelijkse leven kan loodsen. Dat jezelf observeren – op een niet veroordelende manier – een beter mens van je kan maken. Die boodschap verweeft ze met haar eigen verhaal. En daar wringt het schoentje voor mij.

Ze vertelt open en oprecht over wat haar overkomt (mama overleden, hobbelig huwelijksparcours, …), maar ze doet dat behoorlijk langdradig. Daardoor ging de boodschap helemaal verloren. Bij het derde hoofdstuk heb ik het voor bekeken gehouden. Als ik u een advies mag geven: spring liever zelf op uw mat om te ontdekken waarvoor yoga goed is, in plaats van dit boekje te lezen.

Dat je maar twee vierkante meter en één plastieken mat nodig hebt om jezelf flexibeler en krachtiger te maken, vind ik alvast fantastisch. Er zijn genoeg verschillende oefeningen om je spieren, je evenwicht en je ruggengraat te blijven uitdagen. En als je zelf niet veel inspiratie hebt, zijn er filmpjes op Youtube om te helpen. Mijn favoriete gids is Adriene, van YogaWithAdriene: een Texaanse die yoga beoefent met veel humor en zelfrelativering. Give it a try, zou ik zeggen.

 

Het meisje in de trein – Paula Hawkins

U vraagt zich af hoe ik erbij kom om dit boek te lezen. Meestal hou ik me immers ver van “bestsellers”. Wel, ik was een beetje wanhopig. Ik stond in de Standaardboekhandel en daags nadien gingen we op weekend. Er moest nog een valies gemaakt worden, veel tijd om te kiezen was er niet. Het boek dat ik wou, hadden ze niet. Zonder leesvoer vertrekken is nooit een optie, dus ging ik maar voor het gehypte “meisje in de trein”. hawkins-meisje-in-de-trein

Het verhaal gaat als volgt (no worries, ik ga de plot niet verklappen). Rachel neemt elke dag de trein naar Londen. Ze kijkt naar de huizen langs het spoor en in het bijzonder naar een huis in de buurt van een wissel, waar de trein altijd even stopt. Ze fantaseert over het leven van de bewoners en geeft hen zelfs een naam: Jason en Jess. Op een dag blijkt “Jess” verdwenen. Rachel denkt een nuttige getuigenis te kunnen leveren en stapt daarmee naar de politie.

Afwisselend vertellen Rachel, Megan (“Jess” in Rachels verbeelding) en Anna (de nieuwe echtgenote van Rachel’s ex-man) een deel van het verhaal. Als in een dagboek, geven ze tweemaal daags een update van hun activiteiten. Rachel is wat men met een “onbetrouwbare verteller” noemt: een verteller waarvan je niet alles van moet geloven, in dit geval omdat ze aan alcohol verslaafd is.

Aan bladzijde 80 heb ik gedacht het boek bij het oud papier te kieperen. Slaapverwekkend en deprimerend vond ik het. Maar aangezien ik geen ander leesvoer had en ook wel omdat ik het zonde vind om een gekocht boek niet uit te lezen, heb ik maar verder gelezen. De eerste 150 pagina’s kan ik kort voor u samenvatten: “Rachel heeft iets gezien de avond dat Jess/Megan verdween, maar ze weet niet meer wat, want ze was lazarus”. Vanaf pagina 150 begint er een beetje vaart in het verhaal te komen, maar beter dan middelmatig wordt deze thriller niet.

Een liefhebber van het genre ben ik niet. Misschien kleurt dat mijn oordeel. Fouten heb ik in deze detective niet kunnen vinden, dat is een pluspunt. Maar schoonheid heb ik er helaas ook niet in gevonden.

De levenden herstellen – Maylis de Kerangal

De achterflap van deze roman vertelt meteen het hele verhaal: Simon Limbres, een sportieve jongeman, gaat op een ijskoude winterdag om 6u ’s ochtends surfen. Minder dan 24u later is zijn hart ingebouwd in het lichaam van een 51-jarige vrouw met een hartkwaal. Ziedaar de naakte feiten. de levenden herstellen

Alle betrokkenen in het verhaal, komen één voor één aan bod: Simon zelf, zijn ouders, zijn zusje, artsen en verplegers, de vrouw die Simon’s hart ontvangt, haar kinderen, … Hartverscheurend is het (uiteraard), maar al die betrokken komen zonder melodrama aan het woord. Een stroom van woorden soms: heel lange zinnen, met veel wetenschappelijke termen, maar in een magnifieke taal, bijna poëtisch. Dat contrast tussen de bondigheid van de wetenschappelijke taal van de genezers en de beeldrijke taal van de roman vond ik heel schoon.

… hij gebruikt een taal die ze gemeen hebben, een taal die wijdlopigheid uitbant als tijdverlies, die welsprekendheid en de verleiding van woorden veroordeelt, die overmatig gebruikmaakt van werkwoordloze zinnen, codes en afkortingen, een taal waar spreken in de eerste plaats beschrijven betekent, oftewel een lichaam documenteren, de parameters van een situatie verzamelen, zodat er een diagnose kan worden gesteld, onderzoeken kunnen worden aangevraagd, zodat er wordt gepleegd en gered: de macht van de beknoptheid.

Onvermijdelijk komen ook de ethische issues aan bod. In een land waar elke burger potentiële ontvanger van een donororgaan is, lijkt het mij het niet meer dan logisch dat elke burger ook potentiële donor is. Maar hoe vreselijk moet het zijn om eerst geconfronteerd te worden met de dood van een geliefde en dan nog te moeten toestaan dat ze zijn of haar lichaam leegplunderen. Komt daar nog bij dat de familie niet te veel mag dralen met de beslissing, want dat komt de kwaliteit van de donororganen niet ten goede.

… voor Thomas Rémige was een duidelijke weigering beter dan een instemming die vol verwarring is bevochten, met veel moeite verkregen, en veertien dagen later betreurd door personen die worden geteisterd door wroeging, die niet meer kunnen slapen en wegzinken in verdriet; denken aan de levenden, zei hij vaak, dat moet eerst, kauwend op de punt van een lucifertje, denken aan degenen die blijven…

Zo komen we bij de betekenis van de titel van het boek: de doden begraven is één (aartsmoeilijk) ding, maar de levenden herstellen, dat is een ander paar mouwen.

Ik vond deze roman heel aangrijpend, en tegelijk van hoog literair niveau. Een aanrader wat mij betreft.

Pauze

Bitter weinig heb ik gelezen, de voorbije maanden. BoostZo weinig dat ik het terug gewoon moet worden om mij met een boek in de zetel te zetten, nu het vakantie is. Hoe het komt, dat ik minder lees? Tja, door een boek eigenlijk. Een tijd geleden las ik Boost, van Goedele Leyssen. Zij schrijft zo enthousiast over yoga, dat ik er ook aan begonnen ben. Ondertussen voel ik mij al ongemakkelijk als ik een paar dagen mijn yogamat niet heb gezien. En het eerste slachtoffer daarvan is mijn leestijd…

In april las ik wel De mooie voedselmachine, waarin Giulia Enders ons verteringsstelsel van naaldje tot draadje uit de doeken doet. Geen boek om op mijn blog te bespreken, vond ik zo. Maar ik kan het wel ten zeerste aanbevelen: het boek is speels en leerrijk, een ontdekkingsreis door uw darm, als het ware.

Op een verloren zondag las ik ook nog Verbroken beloftes van Jenny Offill. Het is een boek over het moederschap, over het huwelijk en over het met moeite bij elkaar houden van dat huwelijk. De Standaard Letteren had het aangekondigd als “een experiment van verpletterende schoonheid”.

verbroken beloftes offillZelf vond ik het niet slecht, maar verpletterend zou ik het niet durven noemen. Ik denk dat het vooral de opsommerige stijl was, die me stoorde. Een verzameling van gebeurtenissen, gedachten en citaten, telkens gescheiden door een witregel. In het interview in de standaard vertelt de auteur dat het boek met opzet fragmentarisch is geschreven, omdat het leven van een moeder dat ook is. Maar als ik mij als moeder ’s avonds in de zetel zet met een boek – kindjes in bed – dan lees ik toch liever een vlotte tekst.

Herkenbaar en ontroerend, dat wel, maar geen boek waar je je kan in ingraven. Voor mij een beetje een teleurstelling dus…